بزاق
5 نوامبر

بزاق دهان چیست و چه وظایف و ترکیباتی دارد؟

بزاق چیست؟

بزاق مایعی است که توسط غدد بزاقی دهان ‌ترشح می‌شود. ۹۹٫۵ در صد ازاین مایع از آب تشکیل شده است و مابقی از الکترولیت ها، موکوس، گلبول‌های سفید خون، سلول‌های اپی‌تلیال، گلیکوپروتئین ها، آنزیم‌ها (مانند آمیلاز و لیپاز)، عوامل آنتی باکتریال مانند IgA ، هیدروژن پراکساید ، و لیزوزیم تشکیل شده است.

وظایف بزاق

۱- آنزیم هایی که در بزاق وجود دارند، آغازگر فرایند گوارش مواد نشاسته‌ای و چربی هستند.

۲- بلع مواد غذایی به وسیله بزاق تسهیل می شود.

۳- سطح مخاط دهان به وسیله بزاق مرطوب نگهداشته می شود تا از ترک خوردن آن جلوگیری گردد.

۴- وجود بزاق، نقش مهمی در تامین سلامت سلامت دهان و دندان به عهده دارد. در مواردی مانند رادیوتراپی وتنفس دهانی که خشکی دهان وجود دارد، پوسیدگی دندان، ژنژویت و بیماری پریودنتال افزایش می‌یابد.

۵- برای اینکه گیرنده‌های حس چشایی مزه غذاها را تشخیص دهند، مواد شیمیایی باید در بزاق حل شوند.

۶- پیشنهاد شده است که در بزاق ترکیبی به نام کربنیک آنهیدراز وجود دارد که نقش مهمی در حس چشایی ایفا می‌کند.

۷- تنظیم  pH (میزان اسیدی بودن) دهان برعهده بزاق است. غلظت یون‌ ها در آن در حد فوق اشباع است که برای جلوگیری از رسوب این یون ها، پروتئین‌های ویژه‌ای درآب دهان وجود دارد. بنابراین، یون‌های بزاق همیشه آمادگی دارند تا pH دهان را بین ۶/۲ تا ۷/۴ نگه دارند (pH خنثی برابر با ۷ است).

تولید بزاق

سیستم عصبی تولید آب دهان را تحت کنترل خود دارد به همین علت در مواقع استرس خشکی دهان ایجاد می‌گردد. در طول روز بین ۷۵/ تا ۱/۵ لیتر بزاق تشکیل می‌شود در صورتی که در موقع خواب این میزان تقریباً به صفر می‌رسد.

تف کردن رفتاری نکوهیده

در زبان فارسی عمل تخلیه آب دهان را تف کردن می‌نامند. در بیشتر جوامع تف کردن رفتاری نکوهیده محسوب می‌شود.به عنوان مثال در کشور  سنگاپور جریمه تف کردن از ۲۰۰۰ دلار آمریکا تا دستگیری متغیر است. در ایالت نیواورلئان آمریکا بر روی دیوار بعضی ساختمان‌ها عبارت “بر روی زمین تف نکنید” به چشم می‌خورد.

بزاق

ظروف جمع آوری آب دهان

در قرون گذشته و همچنین زمان حاضر در بعضی کشورها تف کردن عملی قابل قبول محسوب شده، ظروفی به این منظور استفاده می شده است. در تصویر زیر که مربوط به یکی از دادگاه‌های شهر شیکاگو در قرن نوزدهم است، یکی از این ظروف مشاهده می‌شود.

ظرف جمع آوری بزاق

مطالب و عکس‌هایی درباره ظروف بزاقی در کشورهای مختلف از جمله آمریکا و چین در اینترنت وجود دارد. در تصویر زیر سرایه‌ داران ساختمان پارلمان را در حال تمیز کردن ظروف جمع آوری آب دهان را مشاهده می‌کنید.

در تصویر زیر ظرف مخصوص جمع آوری بزاق دهان را مشاهده می کنید که مربوط به چین باستان است.

ظرف مخصوص جمع آوری آب دهان ( بزاق )

در تهیه این نوشته از مقاله روبرو استفاده شده است    ⇐                                                  Saliva

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جستجو

دسته‌ها