26 آوریل

پریودونتیت یا بیماری پریودنتال (بیماری لثه) و ژنژویت


پریودونتیت نام دیگر بیماری لثه یا بیماری پریودنتال است که بر اثر رشد باکتری های دهان ایجاد می شود و در صورتی که به درستی درمان نشود ممکن است به لقی دندان و تخریب استخوان اطراف ریشه دندان منجر شود.

فرق بین ژنژویت و پریودونتیت چیست؟

ژنژویت همان التهاب لثه است که اگر گسترش پیدا کند به پریودنتیت یا بیماری لثه منتهی می شود البته با توجه به این نکته که تمام موارد ژنژویت به پریودنتیت منتهی نمی شود.
در مراحل اولیه ژنژیویت ، باکتری های پلاک دندانی باعث ایجاد التهاب لثه می شوند که نشانه آن خونریزی از لثه است. در این مرحله اگر چه لثه ها دچار مشکل و التهاب شده اند اما هنوز دچار لقی نشده اند و تخریب استخوان یا سایر آسیب های بافتی غیر قابل برگشت مشاهده نمی شود.
در صورتیکه ژنژیویت گسترش پیدا کند به پریودنتیت تبدیل می شود. در بیمارانی که به پریودنتیت مبتلا می‌شوند شیار لثه گسترش می یابد که در این شرایط آن را پاکت می نامند. در پاکت دندانی خرده های مواد غذایی تجمع می یابند و محل مناسبی می‌شوند برای رشد باکتری های دهان و ایجاد عفونت . در این شرایط سیستم دفاعی بدن به مبارزه با باکتری ها می پردازد.
ترکیبات سمی ( توکسین ها ) که توسط باکتری ها در شیار لثه تولید می شوند به همراه سربازهای دفاعی بدن ( آنزیم ها ) باعث تخریب استخوان و بافت های همبند اطراف دندان می شوند. متاسفانه تخریب استخوان و لثه باعث عمیق تر شدن پاکت دندانی شده و بیماری تشدید و گسترش می یابد. در چنین شرایطی است که دندان ها بافتهای نگهدارنده خود را از دست می‌دهند و لق می‌شوند. بیماری لثه مهمترین عامل از دست دادن دندان ها در بزرگسالان محسوب می شود.

عوامل ایجاد کننده بیماری لثه کدامند؟

پلاک دندانی علت اصلی ایجاد بیماری لثه است ، البته عوامل دیگری به شرح زیرنیز در ایجاد و گسترش این بیماری دخیل هستند

  • تغییرات هورمونی مانند تغییراتی که در دوران بارداری ، یائسگی و پریود ماهانه اتفاق می افتد باعث افزایش حساسیت لثه ها می شوند و زمینه ایجاد التهاب لثه یا ژنژیویت را فراهم می کنند.
  • بیماری ها ممکن است فراهم کننده شرایط ایجاد ژنژویت شوند از جمله بیماری‌هایی مانند سرطان و ‏ایدز ( HIV ) که به تضعیف سیستم ایمنی منجر می‌شوند. دیابت چون بر مصرف گلوکز خون تاثیر گذار است احتمال ابتلا به عفونت ها از جمله بیماری پریودونتال و پوسیدگی دندان را افزایش می دهد.
  • داروها بر سلامت دهان موثرند چون باعث کاهش ترشح بزاق و کم شدن اثر حفاظتی آن بر دندانها و لثه ها می شوند. بعضی از داروهای ضد تشنج مانند دیلانتین و داروهای ضد آنژین مانند پروکاردیا و آدالات می توانند باعث افزایش رشد غیر عادی بافت لثه ( هایپرتروفی ) شوند.
  • عادات بد مانند کشیدن سیگار ، قدرت خود ترمیم کنندگی بافت لثه را کاهش می دهند.
  • عادات بهداشتی نامناسب مانند عدم استفاده روزانه از مسواک و نخ دندان زمینه ساز ایجاد ژنژویت هستند.
  • سابقه خانوادگی بیماری های یکی از عوامل مستعد کننده برای ایجاد جذابیت محسوب می شوند.

نشانه های بیماری لثه چیست؟

لثه ممکن است به آهستگی گسترش یابد و پیشرفت کند بدون اینکه علائم بارزی از خود به جای بگذارد. علائم بیماری لثه عبارتند از

  • خونریزی لثه موقع مسواک زدن یا پس از آن
  • قرمزی تورم یا حساسیت به لمس در لثه ها
  • تحلیل لثه
  • بوی بد دهان و بدمزگی دهان
  • تشکیل پاکت عمیق بین دندان و لثه
  • لق یا کج شدن دندان ها
  • تغییر در نحوه چفت شدن دندانهای فک بالا و پایین یا افزایش لقی پروتز پارسیل دندانی

دندان پزشک چگونه پریودونتیت را تشخیص می دهد؟

موقع معاینه دندانپزشکی معمولا دندانپزشک این موارد را چک می کند:

  • خونریزی لثه ، تورم لثه ، سفتی و نرمی بافت لثه و پاکت دندانی ( هرچه پاکت عمیق تر باشد نشان دهنده شدت بیماری لثه است ).
  • لقی و حساسیت دندانها و تغییراتی که در موقعیت دندان ها نسبت به استخوان فک ایجاد می شود.
  • بررسی استخوان فک به منظور تعیین میزان تخریب استخوان در اطراف دندان

بیماری لثه چگونه درمان می شود؟

هدف از درمان بیماری لثه این است که شرایطی را فراهم کنیم تا لثه دوباره بتواند به دندان چسبندگی پیدا کند ، تورم لثه کم شود ، عمق پاکت کاهش یابد ، احتمال عفونت کم شود و جلو پیشرفت بیماری گرفته شود. اینکه از کدام گزینه درمانی استفاده شود به سه عامل بستگی دارد :1- میزان گسترش بیماری 2- موفقیت درمانهایی که قبلا برای شما انجام شده است و3- سطح سلامت عمومی بدن شما. گزینه های درمانی عبارت است از جلوگیری از رشد و گسترش باکتریها و جراحی لثه.

چگونه می توان از بیماری لثه پیشگیری کرد؟

کنترل پلاک دندانی در بیشتر موارد می‌تواند از گسترش و ادامه بیماری جلوگیری کند. کنترل موثر پلاک شامل تمیزکاری حرفه ای حداقل دو بار در سال ، استفاده از مسواک و نخ دندان است . مسواک زدن دندان باعث حذف پلاک از روی سطوح دندانی است و کشیدن نخ دندان باعث حذف خرده های مواد غذایی و پلاک دندانی از سطوح بین دندانی می شود. یکی از گزینه های درمانی موثر دهانشویه آنتی باکتریال است که باعث حذف باکتری های ایجادکننده پلاک دندانی و بیماری لثه می شود.

تغییرات دیگر در شیوه زندگی و سلامت جسمانی که در کاهش ابتلا ، شدت بیماری و سرعت پیشرفت آن موثر هستند عبارتند از:

ترک سیگار . استفاده از دخانیات عامل مستعد کننده مهمی در ایجاد پریودنتیت است. افرادی که سیگار می کشند ۷ برابر دیگران به بیماری لثه مبتلا می شوند. حتی کشیدن سیگار باعث کاهش شانس موفقیت درمان میگردد.

کاهش استرس . وجود استرس مبارزه سیستم ایمنی با هر گونه عفونت را دچار کندی می کند.

رژیم غذایی متعادل . تغذیه مناسب به سیستم ایمنی کمک می کند تا با عوامل بیماریزا مبارزه کند. مصرف خوراکی های غنی از آنتی اکسیدان و ویتامین E و ویتامین C به بدن شما در ترمیم تخریب های بافتی کمک می کنند.

دندان قروچه و فشردن دندان ها به یکدیگر هرگونه اعمال نیروی اضافه بر روی دندان ها باعث تشدید میزان تخریب استخوان و سایر بافت های اطراف می گردد.

بنابر گزارش انجمن پریودنتولوژی آمریکا 30 درصد از افراد علیرغم بهداشت دهان خوب ، زمینه ابتلا به بیماری لثه را دارند. این افراد شش بر دیگران به بیماری لثه مبتلا می شوند. اگر کسی در خانواده شما به بیماری لثه مبتلا بوده است ، بدانید که شانس ابتلای شما به بیماری لثه نیز زیاد است. اگر شما در این گروه قرار داشته باشید دندان پزشک شما مراجعه بیشتر به دندانپزشکی و مراقبت های بیشتری را برای شما تعیین خواهد کرد.

آیا بیماری لثه با سایر بیماری ها ارتباط دارد؟

مرکز پیشگیری از بیماری های آمریکا (CDC) اعلام کرده که پژوهشگران دریافته اند که بین بیماری لثه و سایر بیماری ها ارتباط وجود دارد. در افرادی که سیستم دفاعی و ایمنی سالمی دارند باکتری هایی که از طریق دهان به جریان خون راه پیدا می‌کنند معمولاً بی خطر هستند. اما در بعضی شرایط از جمله سکته قلبی و بیماری های قلبی ، این میکروارگانیسم ها می توانند خطر ساز باشند. در حالی که دیابت خطر ابتلا به بیماری لثه را افزایش دهد، بیماری لثه نیز به نوبه خود می‌تواند باعث بدتر شدن دیابت گردد.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جستجو

دسته‌ها